JanusBac
English

JanusBac

Janusz Baczyński

Macierze i Wyznaczniki

Cześć I

Macierze

Macierzą rzeczywistą nazywamy prostokątną tablicę, której elementami są liczby rzeczywiste. Mówimy, że macierz ma wymiar 𝒎 × 𝒏 jeśli stanowi tablicę, która ma m wierszy i n kolumn. Macierz zapisujemy w nawiasach kwadratowych.

Przykład macierzy A o trzech wierszach (m = 3) oraz trzech kolumnach (n = 3).

Element macierzy A znajdujący się na przecięciu 𝑖-tego wiersza i 𝑗-tej kolumny oznaczamy aij, gdzie: i = 1, 2 ... m oraz j = 1, 2, ... n. Zawsze pierwszy indeks określa wiersz, a drugi kolumnę.

Matrix
Macierze mogą mieć różne wymiary, ale w praktyce najczęściej spotykać się będziecie z tymi o wymiarach: 2×2, 3×3, 3×1, albo 1×3.

Jeśli liczba liczba wierszy równa jest liczbie kolumn, czyli gdy m = n, to taką macierz nazywamy macierzą kwadratową stopnia n. Przykładowo, jeśli macierz kwadratowa A ma wymiar 2x2, to mówimy, że jest to macierz stopnia drugiego i oznaczamy ją jako A2.
Zwróćmy uwagę, że macierz możemy traktować jako funkcję dwu zmiennych F(i,j), bowiem każdej parze liczb naturalnych i, j (parze zmiennych) macierz przyprządkowuje dokładnie jedną wartość aij (wartość funkcji).
Na macierzach można dokonywać wiele różnych operacji matematycznych, ale to już w innych rozdziałach.

Wyznaczniki

Każdej macierzy kwadratowej (o wymiarze n×n) przyporządkowana jest liczba rzeczywista nazywana wyznacznikiem macierzy lub determinantem macierzy.
Dla macierzy A jej wyznacznik oznaczamy symbolem det(A) ( det - determinant).

Tablica wyznacznika różni się od tablicy macierzy, tym że nie ujmujemy jej między nawiasy kwadratowe, lecz pionowe kreski. Również, analogicznie jak dla macierzy, stosuje się określenia: stopnień wyznacznika, wiersz lub kolumna wyznacznika oraz o elementy wyznacznika. Wyznacznik drugiego stopnia oblicza się w bardzo prosty sposób:


det(A) = a11a22 - a12a21


Kalkulator Wyznacznika Macierzy 2×2



Wyznacznik trzeciego stopnia można obliczyć według tak zwanej reguły Sarrusa.

Kalkulator Wyznacznika Macierzy 3×3



Początek strony
  Powrót